Preferentiële oorsprong en herkomst

Preferentiële oorsprong en herkomst: wat je echt moet weten in de praktijk

Preferentiële oorsprong betekent dat een product in aanmerking komt voor verlaagd of 0% invoerrecht bij import in een ander land. Dat voordeel geldt alleen wanneer de Europese Unie met dat land een handelsakkoord heeft gesloten én wanneer het product voldoet aan de oorsprongsregels uit dat akkoord. Het gaat dus niet alleen om waar een product vandaan komt, maar om hoe en waar het is verkregen of bewerkt. Pas als aan die voorwaarden is voldaan, mag een preferentieel document worden gebruikt.

Binnen internationale handel worden de termen oorsprong en herkomst vaak door elkaar gebruikt. Toch betekenen ze iets anders. Dat verschil is niet theoretisch, maar heeft direct invloed op de invoerrechten die je betaalt en op de vraag of je recht hebt op een preferentieel tarief. In het Handboek Douane zijn de regels hiervoor vastgelegd. In de praktijk zien wij bij Flevo Trade Service dat dit onderwerp regelmatig verkeerd wordt toegepast, met naheffingen, discussies met de douane of het mislopen van 0 procent invoerrechten als gevolg.

‍

Oorsprong en herkomst zijn niet hetzelfde

Herkomst zegt iets over het land waar een product in het vrije verkeer is gebracht. Met andere woorden: het land waar invoerrechten zijn betaald. Dit is administratief van belang, maar zegt niets over handelsvoordelen. Oorsprong heeft te maken met waar een product volledig is verkregen of voldoende is bewerkt volgens de regels van een handelsakkoord. Alleen wanneer aan die voorwaarden wordt voldaan, kan een product in aanmerking komen voor preferentie. Juist dit onderscheid gaat vaak mis. Bedrijven vullen de herkomst in waar oorsprong wordt bedoeld, of andersom. De gevolgen worden meestal pas zichtbaar bij een controle.
‍

Het juiste document bij de juiste regeling

Welke bewijsvorm je nodig hebt, hangt af van het handelsakkoord en het land van bestemming. In de praktijk gaat het vaak om documenten zoals een EUR.1, een EUR-MED of een factuurverklaring, bijvoorbeeld bij gebruik van de status Toegelaten Exporteur of REX. Wat wij veel zien, is dat bedrijven een document kiezen op basis van routine. “Zo doen we het altijd” is een veelgehoorde reden. De douane kijkt daar anders naar. Zij toetst uitsluitend aan de geldende regeling én aan de feitelijke oorsprong van het product. Een verkeerd document kan betekenen dat een zending zijn preferentiële status verliest, ook al voldoet het product inhoudelijk misschien wel aan de eisen.
‍

Waarom dit zo’n groot verschil maakt

Voor veel producten, zeker in de veterinaire en fytosanitaire sector, kan een correct vastgesteld oorsprongsdocument het verschil maken tussen geen invoerrechten of een aanzienlijk percentage. Dat verschil werkt direct door in de kostprijs en marge. Daarbij geldt dat oorsprong altijd aantoonbaar moet zijn. Een verklaring zonder onderliggende onderbouwing is onvoldoende. Zeker bij samengestelde producten of bij bewerkingen in meerdere landen wordt de oorsprong regelmatig verkeerd bepaald. De douane controleert hier steeds scherper op. Wat jarenlang zonder vragen werd geaccepteerd, wordt nu vaker inhoudelijk getoetst.
‍

Wat wij in de praktijk adviseren

Bij Flevo Trade Service adviseren we klanten om oorsprong niet als een administratieve formaliteit te zien, maar als onderdeel van het totale handelsproces. Dat betekent onder andere kritisch kijken naar elke zending en de bijbehorende regels.

Wat daarbij helpt:

• per zending toetsen of daadwerkelijk aan de oorsprongsregels wordt voldaan
• alleen documenten gebruiken die binnen het betreffende handelsakkoord zijn toegestaan
• bij twijfel eerst beoordelen en pas daarna verzenden

In veel gevallen blijkt dat interne aannames niet overeenkomen met de geldende regelgeving zodra we die naast elkaar leggen.
‍

Oorsprong goed regelen voorkomt discussie achteraf

Preferentiële oorsprong kan een groot voordeel opleveren, maar alleen wanneer deze correct wordt toegepast en onderbouwd. Door dit vooraf goed te regelen, voorkom je naheffingen, vertragingen en onnodige discussies met de douane. Wil je dat wij een keer meekijken naar de oorsprong van jouw producten of naar de inrichting van je documentatieproces? Dat doen we dagelijks voor bedrijven in de vis- en foodketen.